Baterie litowo-jonowe są dziś powszechnie wykorzystywane w urządzeniach elektronicznych, elektronarzędziach, pojazdach elektrycznych, wózkach przemysłowych czy magazynach energii. Wraz ze wzrostem ich zastosowania coraz większego znaczenia nabiera również właściwa klasyfikacja zagrożeń pożarowych związanych z tą technologią.
W styczniu 2026 roku opublikowano nowe wydanie międzynarodowej normy ISO 3941:2026 „Classification of fires”. Jedną z najważniejszych zmian było wprowadzenie nowej klasy pożaru – klasy L, odnoszącej się do pożarów ogniw i baterii litowo-jonowych.
Czym jest ISO 3941:2026?
ISO 3941 to międzynarodowa norma określająca sposób klasyfikowania pożarów w zależności od rodzaju materiału objętego spalaniem.
Wydanie ISO 3941:2026 zastąpiło wcześniejszą wersję normy z 2007 roku. Jedną z głównych zmian było uwzględnienie rosnącego znaczenia technologii litowo-jonowej i wyodrębnienie dla niej osobnej klasy pożaru.
Nowa norma wprowadza klasę L, która obejmuje pożary związane z ogniwami i bateriami litowo-jonowymi, w których nie występuje lit metaliczny.
Co oznacza nowa klasa pożaru L?
Klasa L obejmuje pożary ogniw i baterii litowo-jonowych bez obecności litu metalicznego.
Jest to istotna zmiana, ponieważ pożary baterii Li-Ion mają specyficzny przebieg i nie powinny być automatycznie utożsamiane z pożarami metali.
Nowa klasyfikacja pozwala jednoznacznie wydzielić tego rodzaju zagrożenia i lepiej uporządkować sposób ich opisywania w ochronie przeciwpożarowej.
W praktyce klasa L może dotyczyć między innymi baterii stosowanych w:
- elektronarzędziach,
- laptopach i urządzeniach elektronicznych,
- rowerach i hulajnogach elektrycznych,
- samochodach elektrycznych,
- wózkach widłowych i urządzeniach przemysłowych,
- systemach magazynowania energii,
- innych urządzeniach wykorzystujących technologię Li-Ion.
Jakie pożary obejmuje klasa L?
Nowa klasa odnosi się bezpośrednio do ogniw i baterii litowo-jonowych, jeżeli nie zawierają one litu metalicznego.
To ważne rozróżnienie, ponieważ określenie „bateria litowa” może odnosić się do różnych technologii, które nie zachowują się identycznie podczas pożaru.
ISO 3941:2026 rozdziela więc klasyczne pożary metali od pożarów nowoczesnych baterii litowo-jonowych.
Dzięki temu klasyfikacja lepiej odpowiada współczesnym technologiom i zagrożeniom występującym w przemyśle, transporcie i codziennym użytkowaniu urządzeń elektrycznych.
Dlaczego baterie Li-Ion otrzymały własną klasę pożaru?
Baterie litowo-jonowe mogą podczas awarii zachowywać się inaczej niż typowe materiały palne.
Jednym z najważniejszych zjawisk związanych z ich bezpieczeństwem jest thermal runaway, czyli ucieczka termiczna.
Polega ona na gwałtownym i niekontrolowanym wzroście temperatury wewnątrz ogniwa. Wytwarzane ciepło może prowadzić do kolejnych reakcji, a w bateriach składających się z wielu ogniw również do przenoszenia się zjawiska na sąsiednie elementy.
W czasie awarii baterii mogą wystąpić również:
- wysoka temperatura,
- wydzielanie palnych gazów,
- emisja gazów niebezpiecznych dla zdrowia,
- gwałtowny rozwój zdarzenia,
- możliwość przenoszenia się awarii pomiędzy ogniwami,
- ryzyko ponownego zapłonu.
Właśnie ten specyficzny charakter zdarzeń związanych z Li-Ion był jednym z powodów wyodrębnienia nowej klasy w normie ISO 3941:2026.
Klasa L a klasa D – najważniejsza różnica
Jednym z najważniejszych elementów nowej klasyfikacji jest rozróżnienie pomiędzy klasą D a klasą L.
Klasa D
Klasa D obejmuje pożary metali.
Dotyczy więc sytuacji, w których materiałem objętym spalaniem jest metal.
Klasa L
Klasa L obejmuje natomiast pożary ogniw i baterii litowo-jonowych, w których nie występuje lit metaliczny.
Samo występowanie słowa „lit” w nazwie technologii nie oznacza więc, że pożar baterii Li-Ion należy traktować jako pożar metalu.
To właśnie jedno z najważniejszych uporządkowań wprowadzonych przez ISO 3941:2026.
Jak wyglądają klasy pożarów po zmianie ISO 3941?
Po wprowadzeniu nowej klasy klasyfikację można przedstawić w uproszczeniu następująco:
| Klasa pożaru | Rodzaj pożaru |
|---|---|
| A | pożary materiałów stałych, zwykle pochodzenia organicznego |
| B | pożary cieczy lub materiałów przechodzących podczas spalania w stan ciekły |
| C | pożary gazów |
| D | pożary metali |
| F | pożary olejów i tłuszczów w urządzeniach kuchennych |
| L | pożary ogniw i baterii litowo-jonowych bez litu metalicznego |
Dodanie klasy L jest odpowiedzią na rozwój technologii i coraz większą obecność baterii Li-Ion zarówno w gospodarstwach domowych, jak i w przemyśle.
Dlaczego wprowadzenie klasy L jest ważne dla branży PPOŻ?
Pojawienie się osobnej klasy pożarów związanych z bateriami litowo-jonowymi pokazuje, jak istotnym zagadnieniem stało się bezpieczeństwo tej technologii.
Jeszcze kilkanaście lat temu baterie Li-Ion występowały przede wszystkim w niewielkich urządzeniach elektronicznych. Obecnie znajdują zastosowanie również w urządzeniach o znacznie większej energii.
Dotyczy to między innymi:
- samochodów elektrycznych,
- wózków widłowych,
- magazynów energii,
- systemów przemysłowych,
- infrastruktury logistycznej,
- dużych parków baterii.
Dla branży ochrony przeciwpożarowej oznacza to konieczność coraz dokładniejszego uwzględniania zagrożeń wynikających z użytkowania i magazynowania baterii Li-Ion.
Nowa klasa L porządkuje terminologię i jednoznacznie wskazuje, że pożary baterii litowo-jonowych stanowią odrębną kategorię zagrożenia.
Co zmienia ISO 3941:2026 w praktyce?
Najważniejszą zmianą jest samo wyodrębnienie pożarów baterii litowo-jonowych jako osobnej klasy.
Ma to znaczenie przede wszystkim dla:
- specjalistów ochrony przeciwpożarowej,
- projektantów zabezpieczeń,
- zakładów przemysłowych,
- firm wykorzystujących dużą liczbę baterii,
- magazynów,
- centrów logistycznych,
- przedsiębiorstw eksploatujących pojazdy elektryczne,
- użytkowników systemów magazynowania energii.
Nowa klasyfikacja pomaga właściwie identyfikować zagrożenie i odróżniać pożary Li-Ion od pożarów innych materiałów.
Klasa pożaru L – podsumowanie
Norma ISO 3941:2026 wprowadziła istotną zmianę w klasyfikacji pożarów, dodając nową klasę L.
Obejmuje ona pożary ogniw i baterii litowo-jonowych, w których nie występuje lit metaliczny.
Wprowadzenie nowej klasy jest odpowiedzią na gwałtowny rozwój technologii Li-Ion i coraz powszechniejsze stosowanie baterii o dużej pojemności i energii.
Najważniejszą zmianą jest wyraźne oddzielenie pożarów baterii litowo-jonowych od pożarów metali klasy D.
Dzięki temu klasyfikacja pożarów lepiej odpowiada rzeczywistym zagrożeniom występującym dziś w przemyśle, transporcie, magazynowaniu energii i codziennym użytkowaniu urządzeń elektrycznych.