Konserwacja i przeglądy urządzeń ppoż – obowiązki, terminy i najczęstsze błędy

Sprawne urządzenia przeciwpożarowe to nie tylko wymóg formalny, ale realne bezpieczeństwo ludzi i mienia. Nawet najlepiej zaprojektowany system ppoż nie spełni swojej funkcji, jeśli nie jest regularnie kontrolowany i konserwowany. Przeglądy urządzeń ppoż są obowiązkowe i podlegają weryfikacji podczas kontroli PSP, odbiorów budynków oraz audytów ubezpieczeniowych.

W tym artykule wyjaśniamy, jakie urządzenia ppoż wymagają przeglądów, jak często należy je wykonywać, kto może je przeprowadzać oraz jakie błędy najczęściej prowadzą do negatywnej oceny podczas kontroli.

Czym jest konserwacja i przegląd urządzeń przeciwpożarowych

Konserwacja urządzeń ppoż to zespół czynności technicznych, których celem jest utrzymanie instalacji i sprzętu w pełnej sprawności operacyjnej. Przegląd polega na sprawdzeniu stanu technicznego, kompletności, oznakowania oraz poprawności działania urządzeń zgodnie z dokumentacją techniczną, normami i przepisami.

W praktyce oznacza to m.in.:

• testy działania systemów,
• pomiary i próby funkcjonalne,
• ocenę zużycia elementów,
• sprawdzenie zasilania podstawowego i rezerwowego,
• wpisy do książki eksploatacji lub protokołów serwisowych.

Brak aktualnych przeglądów może skutkować nie tylko mandatem, ale także odpowiedzialnością karną lub cywilną w razie pożaru.

Jakie urządzenia ppoż podlegają obowiązkowym przeglądom

Obowiązek konserwacji dotyczy praktycznie wszystkich elementów ochrony przeciwpożarowej w budynku. Najczęściej kontrolowane przez PSP są:

• systemy sygnalizacji pożaru (SSP),
• systemy oddymiania grawitacyjnego i mechanicznego,
• przeciwpożarowe wyłączniki prądu (PWP),
• oświetlenie awaryjne i ewakuacyjne,
• hydranty wewnętrzne i zewnętrzne,
• gaśnice przenośne i przewoźne,
• drzwi, bramy, rolety i kurtyny przeciwpożarowe,
• klapy odcinające i elementy wentylacji pożarowej,
• oznakowanie ewakuacyjne i ppoż.

Każdy z tych elementów posiada określone wymagania dotyczące częstotliwości przeglądów oraz zakresu czynności serwisowych.

Jak często należy wykonywać przeglądy urządzeń ppoż

Częstotliwość przeglądów zależy od rodzaju urządzenia, norm oraz dokumentacji techniczno-ruchowej. Najczęściej spotykane terminy to:

• co 12 miesięcy – gaśnice, hydranty, PWP, drzwi i bramy ppoż,
• co 6 lub 12 miesięcy – systemy SSP i oddymiania (zgodnie z DTR),
• co miesiąc lub kwartał – testy funkcjonalne oświetlenia awaryjnego,
• po każdej ingerencji lub awarii – kontrola dodatkowa systemu.

Należy pamiętać, że brak jednego przeglądu traktowany jest jak brak całego systemu z punktu widzenia kontroli PSP.

Kto może wykonywać konserwację i przeglądy ppoż

Przeglądy urządzeń przeciwpożarowych muszą być wykonywane przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje, doświadczenie oraz dostęp do dokumentacji technicznej danego systemu. W przypadku instalacji takich jak SSP, oddymianie czy wentylacja pożarowa, wymagane są uprawnienia producenta lub specjalistyczne szkolenia.

Zarządca lub właściciel obiektu odpowiada za:

• zlecenie przeglądu w terminie,
• zapewnienie dostępu do urządzeń,
• przechowywanie dokumentacji serwisowej,
• usuwanie usterek wykazanych w protokołach.

Najczęstsze błędy wykrywane podczas kontroli PSP

Podczas kontroli przeciwpożarowych najczęściej stwierdzane są:

• brak aktualnych protokołów przeglądów,
• niekompletna dokumentacja eksploatacyjna,
• niesprawne lub wyłączone urządzenia,
• uszkodzone oznakowanie ppoż,
• brak dostępu do hydrantów lub gaśnic,
• brak reakcji systemu na test alarmowy.

W wielu przypadkach problemy wynikają nie z awarii, ale z zaniedbań organizacyjnych i braku regularnej konserwacji.

Dlaczego regularne przeglądy ppoż to realna oszczędność

Systematyczna konserwacja urządzeń ppoż pozwala:

• wykryć usterki zanim dojdzie do awarii,
• uniknąć kosztownych napraw i wymiany całych systemów,
• zapewnić pozytywny wynik kontroli PSP,
• utrzymać ważność ubezpieczenia obiektu,
• zwiększyć bezpieczeństwo użytkowników budynku.

Dla inwestora lub zarządcy jest to również argument w razie ewentualnych roszczeń – udokumentowane przeglądy są dowodem dochowania należytej staranności.

Podsumowanie – przeglądy ppoż to obowiązek, nie formalność

Konserwacja i przeglądy urządzeń przeciwpożarowych są kluczowym elementem ochrony budynku. To nie tylko spełnienie wymagań przepisów, ale realne przygotowanie obiektu na sytuację zagrożenia. Regularnie serwisowane systemy działają skutecznie, a ich użytkownicy mogą czuć się bezpiecznie – także podczas kontroli PSP czy odbiorów technicznych.

Jeżeli zależy Ci na sprawnych instalacjach, kompletnej dokumentacji i spokojnym przejściu kontroli, warto traktować przeglądy ppoż jako stały element zarządzania obiektem, a nie jednorazowy obowiązek „na papierze”.